TESOB’da basit usulden gerçek usule geçiş tartışıldı

Toplantıda konuşan TESOB Başkanı Metin Kara, “Basit usulden gerçek usule geçen esnafımız açısından vergi ve yükümlülük artışı ani ve ağır olmuştur. Esnafımızın geliri artmamış, ancak yükümlülükleri katlanmıştır” dedi.

GELİR İDARESİ HEYETİ TESOB’U ZİYARET ETTİ

Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Nuray Serdaroğlu Erbil, Gelir İdaresi Grup Başkanları Tugay Manav, Osman Kırbaş, Cemil Kara ve Trabzon Defterdarı Ramazan Yaşar TESOB’u ziyaret etti.

TESOB Başkanı Metin Kara, TESOB Yönetim Kurulu üyeleri ve esnaf ve sanatkar odası başkanlarının katılımıyla yapılan toplantıda, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe giren, basit usuldeki esnaf ve sanatkarların gerçek usul vergilendirme sistemine geçiş sürecinde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri görüşüldü.

KARA: VERGİ VE YÜKÜMLÜLÜK ARTIŞI ANİ VE AĞIR OLMUŞTUR

TESOB Başkanı Metin Kara, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, “Basit usulden gerçek usule geçiş teknik olarak bir vergi düzenlemesi olarak görülse de sahada karşılaştığımız tablo bunun çok daha derin sosyal ve ekonomik sonuçlar doğurduğunu göstermektedir” dedi. Başkan Kara sözlerini şöyle sürdürdü:
“Basit usulden gerçek usule geçen esnafımız açısından vergi ve yükümlülük artışı ani ve ağır olmuştur. Basit usulde gelir vergisi, KDV, geçici vergi ve defter tutma zorunluluğu bulunmazken; gerçek usule geçişle birlikte esnafımız bir anda KDV, gelir vergisi, geçici vergi, aylık muhasebe giderleri, e-fatura ve e-defter yükümlülükleriyle karşı karşıya kalmıştır. Burada özellikle vurgulamak isterim ki; esnafımızın geliri artmamış, ancak yükümlülükleri katlanmıştır. Bu durum en çok küçük ve düşük cirolu işletmeleri etkilemiştir. Vergi yüküyle birlikte kira, SGK pirimi, muhasebe giderleri ve diğer sabit maliyetler birleştiğinde; bazı esnafımız için bu sürecin sonu iş yerini kapatmaya kadar varmıştır. Bu da hem istihdam hem de şehir ekonomisi açısından ciddi bir kayıptır.”

“REKABET AVANTAJI KAYBOLDU”

TESOB Başkanı Metin Kara, “Bir diğer önemli husus ise rekabet avantajının kaybedilmesidir. Gerçek usule geçen esnafımız, fiyatlarına KDV eklemek zorunda kalmış; bu durum, aynı sektörde faaliyet gösteren ancak farklı vergi rejiminde kalan işletmeler arasında adil olmayan bir rekabet ortamı oluşturmuştur. Küçük esnafımız zincir işletmeler karşısında daha da zayıf duruma düşmüştür” diye konuştu. Başkan Kara, sözlerine şöyle devam etti:
“Trabzon özelinde ayrıca şunu ifade etmek isterim; ilimiz hizmet sektörü ve turizm ağırlıklı, aynı zamanda mevsimsel bir ekonomiye sahiptir.

Esnafımız yaz aylarında nispeten gelir elde edebilmekte, kış aylarında ise ciddi bir durgunluk yaşamaktadır. Ancak gerçek usul vergilendirme sistemi, 12 ay boyunca aynı ticari kapasitede çalışan işletme varsayımıyla işlemektedir. Bu durum Trabzon gibi illerde esnafımız için gelir-gider dengesini bozmakta, geçim sıkıntısını artırmaktadır.

Bu noktada, kamuoyunda zaman zaman yanlış anlaşılan 30 bin nüfus kriteri ve bu kritere ilişkin mevzuatta yer alan istisnaya özellikle değinmek isterim. Yürürlükte olan Cumhurbaşkanı Kararları ve Gelir Vergisi Kanunu’nun uygulama sirkülerinde açıkça görüldüğü üzere; düzenleme ‘nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde bulunan her esnafın doğrudan gerçek usule geçmesi’ şeklinde mutlak bir uygulama değildir. Büyükşehir sınırları içinde nüfusu 30 binin üzerinde olan ilçelerde genel kural gerçek usul olmakla birlikte, bu ilçelerin tamamını ve her yerleşim alanını kapsayan tek tip bir uygulama söz konusu değildir.

Mevzuatta yapılan düzenlemeyle; tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen, nüfusu 2 binin altında kalan eski belde ve yerleşim alanlarında faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar için istisna getirilmiştir. Bu yerlerde faaliyet gösteren esnafımız, gerekli şartları taşıdığı sürece basit usulde vergilendirilmeye devam edebilmektedir. Ancak sahada karşılaştığımız tablo şudur ki; aynı ilçe sınırları içerisinde, ekonomik yapı, müşteri profili ve ticari hacim açısından birbirine çok yakın olan yerleşim alanlarında dahi, yalnızca idari statü veya nüfus kriteri nedeniyle farklı vergilendirme sonuçları ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, aynı işi yapan esnaf ve sanatkârlarımız arasında rekabet eşitsizliği ve adalet duygusunun zedelenmesine yol açmaktadır.”

“ESNAF VERGİ ÖDEMEKTEN KAÇMIYOR, ÖDEYEBİLECEĞİ BİR SİSTEM İSTİYOR”

Başkan Kara, sözlerinin sonunda, “Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri ile ilgili son düzenlemelere de değinmek istiyorum. Vergi ve SGK borcu bulunan esnafımızın kredi kullanamaması, zaten zor durumda olan işletmelerin finansmana erişimini tamamen engellemiştir. Oysa bu krediler, esnafımız için çoğu zaman yatırım değil; ayakta kalma ve borcunu çevirme aracıdır. Bu kısıtlar ilimizdeki birçok esnafımızı daha da zor duruma düşürmektedir. Bizler vergisini ödemekten kaçan değil, ödeyebileceği bir sistem talep eden esnaf ve sanatkârlarız. Burada dile getirdiğimiz hususlar bir itiraz değil; sahadan gelen gerçeklerin samimi bir ifadesidir. Amacımız, küçük esnafımızı koruyan, adil rekabeti sağlayan ve sürdürülebilir bir vergi yapısının birlikte değerlendirilmesidir” dedi.

Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Nuray Serdaroğlu Erbil ise “Basit usulden gerçek usule geçiş tabii ki sadece esnafı değil halkı da ilgilendiriyor. Bu bir adım. Bütün ekonominin geneline baktığımızda bir adım. Sahadan dönüşlerle daha etkin daha verimli hale nasıl getireceğimize karar vereceğiz. Kolay bir süreç değil. Farklı bir vergilendirmeden bir sürü kuralı olan farklı bir modele geçiliyor. Birçok teknik soru var. Bire bir temas ede ede devam edeceğiz. Evet üzerinize yük biniyor farkındayız. Çare ürete ürete ilerleyeceğiz. Ne kadar doğru temas edebilirsek el birliğiyle birlikte yapacağız. Sizleri de koruyarak bunu doğru seviyeye taşıyacağız” ifadesini kullandı.

Toplantıda söz alan esnaf ve sanatkar odası başkanları, basit usulden gerçek usule geçişte üyelerinden gelen sorunları ve çözüm önerilerini dile getirdi. Başkanların ortaya koyduğu sorunlar toplantıya katılan yetkililer tarafından yanıtlandı ve yenileme çalışmalarında yararlanılmak üzere not edildi.

TESOB Başkanı Metin Kara, Gelir İdaresi’nden gelen konuklara Trabzon’un coğrafi işaretli el sanatlarından Sürmene Bıçağı hediye etti.