MODERN ÇAĞIN SESSİZ VE ÖLÜMCÜL GÜCÜ

Teknoloji, insan hayatını kolaylaştırmak için geliştirildi. Ancak zamanla hayatımızı kolaylaştıran araçlar, hayatımızın merkezine yerleşerek bizi kendilerine bağımlı hâle getirdi. Bu araçların başında ise cep telefonu geliyor.

Cebimizde taşıdığımız bu küçük cihaz, yalnızca iletişim alışkanlıklarımızı değil, yaşam biçimimizi, aile ilişkilerimizi, sağlığımızı ve toplumsal değerlerimizi de derinden etkiliyor.

Bir zamanlar evlerimizin başköşesinde duran sabit telefonlar artık büyük ölçüde tarihe karıştı. Fotoğraf makineleri, radyolar, müzik çalarlar, saatler, takvimler, hesap makineleri ve hatta gazeteler, dergiler, kitaplar bile cep telefonlarının gölgesinde kaldı. Televizyon seyretmekten oyun oynamaya, alışveriş yapmaktan para taşımaya kadar pek çok ihtiyacımızı tek bir cihaz üzerinden karşılıyoruz.

Cüzdanımızı, ajandamızı, takvimimizi ve fotoğraf makinemizi yanımızda taşımamıza gerek kalmadı.Bütün bunlar teknolojinin sağladığı kolaylıkların bir göstergesi. Ancak asıl mesele, cep telefonunun hayatımıza neler kattığından çok, bizden neler götürdüğünü sorgulamaktır.

Asıl kayıp, insan ilişkilerinde yaşanıyor.Aynı evde yaşayan aile bireyleri, bazen birbirlerine birkaç adım mesafede oturdukları hâlde birbirlerinden kilometrelerce uzakta gibiler.

Sofralarda sohbetin yerini ekranlar, göz göze bakışmanın yerini bildirimler, aile içindeki paylaşımın yerini sosyal medyada geçirilen saatler alıyor. Anne babalar çocuklarının yüzüne bakmak yerine telefonlarının ekranına bakarken çocuklar da kendilerine örnek olması gereken büyüklerini taklit ediyor.

Oysa aileyi aile yapan aynı çatı altında yaşamak değil, aynı duyguları paylaşabilmektir.

Sevgi, ilgi, merhamet ve samimiyet; bir mesajla ifade edilebilse de yalnızca mesajlarla yaşatılamaz. Bir çocuğun başını okşamanın, bir büyüğün hâlini hatırını sormanın, eşlerin birbirini gerçekten dinlemesinin yerini hiçbir ekran tutamaz.Kontrolsüz telefon kullanımı, evliliklerde de ciddi sorunlara yol açabiliyor.

İhmal edilen eşler, ihmal edilen çocuklar ve giderek zayıflayan aile bağları, çağımızın görünmeyen yaraları arasında yer alıyor. Elbette her boşanmanın veya her aile sorununun sebebi cep telefonu değildir. Ancak bilinçsiz ve aşırı kullanımın mevcut sorunları derinleştirebildiğini de görmezden gelemeyiz.Trafikte bir anlık dikkatsizlik, bir ömrü karartabilir.

Cep telefonunun en ağır bedellerinden biri de trafikte ödeniyor.

Araç kullanırken gelen bir mesajı okumak, bir aramaya cevap vermek ya da birkaç saniyeliğine ekrana bakmak, insan hayatını tehlikeye atabiliyor. O birkaç saniyelik dikkatsizlik, bir ailenin evladını, bir çocuğun annesini veya babasını kaybetmesine neden olabiliyor.Üstelik tehlike yalnızca telefonu kullanan kişiyle sınırlı değil.

Direksiyon başında yapılan bir hata, hiçbir suçu olmayan yayaların, yolcuların ve diğer sürücülerin hayatını da karartabiliyor. Bir bildirime cevap vermek için insan hayatını riske atmaya değer mi?

Eğitimde başarıyı tehdit eden bir alışkanlıkTelefonun olumsuz etkileri eğitim hayatında da kendini gösteriyor. Ders çalışması gereken bir öğrenci, birkaç dakikalığına eline aldığı telefonun başında saatlerini tüketebiliyor.

Sürekli değişen görüntüler, kısa videolar ve bitmek bilmeyen bildirimler, dikkatini toplamasını zorlaştırabiliyor. Kitap okumaya, düşünmeye, araştırmaya ve kendini geliştirmeye ayrılması gereken zaman, çoğu zaman ekran karşısında eriyip gidiyor.

Elbette cep telefonu doğru kullanıldığında bilgiye erişimi kolaylaştıran güçlü bir eğitim aracıdır. Ancak amaçsız ve ölçüsüz kullanım, öğrencinin zaman yönetimini, dikkatini ve çalışma disiplinini olumsuz etkileyebilir.

Geleceğimizi emanet edeceğimiz gençlerin bilgiyle derinleşmek yerine sürekli tüketmeye alışması, üzerinde düşünmemiz gereken ciddi bir meseledir.Peki, sağlığımız ne durumda?

Uzun süre ekrana bakmak göz yorgunluğuna, boyun ve sırt ağrılarına, hareketsizliğe ve uyku düzeninin bozulmasına yol açabilir. Telefonu sürekli eğilerek kullanmak omurga ve boyun bölgesine gereksiz yük bindirir. Gece geç saatlere kadar ekran başında kalmak ise dinlenmemizi ve ertesi günkü verimliliğimizi etkileyebilir.

Bunun yanında, sürekli başkalarının hayatlarını izlemek, kendimizi başkalarıyla kıyaslamak ve her an çevrim içi olma ihtiyacı hissetmek ruhsal açıdan da yorucu olabilir. İnsan, başkalarının hayatlarını takip ederken kendi hayatını yaşamayı unutabilir.Daha da önemlisi, düşünmeye, okumaya ve yüz yüze iletişime yeterince zaman ayırmadığımızda yalnızca zamanımızı değil, kendimizi geliştirme fırsatlarımızı da kaybedebiliriz.

Teknoloji kültürü değiştirebilir; ancak hangi değerleri yaşatacağımıza karar verecek olan yine bizleriz.Suçlu telefon mu, yoksa onu kullanma biçimimiz mi?Burada önemli bir ayrımı gözden kaçırmamalıyız: Cep telefonu tek başına bir düşman değildir.

Doğru kullanıldığında sevdiklerimizle iletişim kurmamızı, bilgi edinmemizi, işlerimizi kolaylaştırmamızı ve dünyayı tanımamızı sağlar. Sorun, bir aracın hayatımızın tamamını yönetmeye başlamasıdır.

Telefonu ihtiyaçlarımız için kullanmak yerine her boşlukta ona sarılıyorsak, ailemizle konuşurken bile gözümüz ekrandaysa, trafikte güvenliğimizden vazgeçiyorsak ve çocuklarımıza ayıracağımız zamanı sanal dünyada tüketiyorsak artık alışkanlıklarımızı sorgulamanın zamanı gelmiştir.Çözüm, teknolojiden bütünüyle uzaklaşmak değil, ona sınır koyabilmektir.

Aile sofralarında telefonları bir kenara bırakmak, araç kullanırken telefonu elimize almamak, çocuklara ekran süresi konusunda örnek olmak, kitap okumaya ve yüz yüze sohbete zaman ayırmak küçük ama etkili adımlardır.

Çünkü çocuklarımıza yalnızca sözlerimizle değil, davranışlarımızla da örnek oluruz. Onlara sevginin, saygının ve aile sıcaklığının ne olduğunu anlatırken bütün dikkatimizi telefonumuza veriyorsak söylediklerimizin etkisi azalır.Son söz: Hayatı ekrandan izlemeyelim, hayatın içinde yaşayalım.

Teknoloji bize hizmet etsin; biz teknolojiye esir olmayalım.Hepimize daha bilinçli, daha sağlıklı, daha huzurlu ve sevdiklerimizle daha iç içe bir hayat diliyorum.